C09BA06 Хинаприл және Гидрохлоротиазид (Quinapril and hydrochlorothiazide)
Қолдану көрсеткіштері
| Эссенциялық артериялық гипертензия. Препарат хинаприлмен монотерапия артериялық гипертензияны талапқа сай бақылауды қамтамасыз етпейтін пациенттерге көрсетілген. |
-
Клинические протоколы:
- Артериальная гипертензия
Қарсы көрсеткіштері
| препарат
компоненттеріне, тиазидтерге немесе сульфаниламидтерге аса жоғары
сезімталдық; ангионевроздық ісіну (анамнезде, тұқым қуалайтын немесе идиопатиялық); сакубитрилмен/валсартанмен бір мезгілде қолдану; бүйрек функциясының ауыр жеткіліксіздігі, анурия, диализ, бүйрек артерияларының стенозы, бүйрек трансплантациясынан кейінгі жағдай; гемодинамикалық тұрғыдан маңызды аорталық немесе митралдық стеноз, гипертрофиялық кардиомиопатия; декомпенсацияланған жүрек жеткіліксіздігі; біріншілік гиперальдостеронизм; бауыр функциясының ауыр жеткіліксіздігі (бауыр прекомасын немесе комасын қоса алғанда); электролиттік теңгерімнің айқын бұзылыстары (гиперкальциемия, гипонатриемия, гипокалиемия); қант диабеті немесе бүйрек функциясының бұзылуы (ШСЖ <60 мл/мин/1,73 м²) бар пациенттерде алискиренмен бір мезгілде қолдану; жоғары ағынды полиакрилонитрилді мембраналарды (AN69) қолдану кезінде, декстрансульфатпен ТТЛП-аферезі жүргізілгенде және жәндіктер уына десенсибилизация жүргізу кезінде; тұқым қуалайтын галактоза жақпаушылығы, лактаза тапшылығы немесе глюкоза-галактоза мальабсорбциясы; жүктілік және бала емізу кезеңі; балалар мен жасөспірімдер жасы. |
Қауіпсіздік шаралары
| Назар
аударыңыз! • Анамнезінде аллергиясы немесе бронх демікпесі бар немесе ондай анамнезі жоқ пациенттерде аса жоғары сезімталдық реакциялары, сондай-ақ ангионевроздық ісіну дамуы мүмкін. АӨФ тежегіштерін қабылдаған пациенттерде ангионевроздық ісіну жағдайлары байқалған. Ангионевроздық ісіну дамыған жағдайда препаратты қабылдауды дереу тоқтатып, тиісті ем жүргізу және ісіну толық қайтқанға дейін пациенттің жағдайын бақылау қажет. • Галактозаны көтере алмаушылық, лактаза тапшылығы немесе глюкоза-галактоза мальабсорбциясы сияқты сирек тұқым қуалайтын аурулары бар пациенттерге препаратты қабылдауға болмайды. • Препарат жедел өтпелі миопияға және жабық бұрышты глаукомаға әкелуі мүмкін идиосинкразиялық реакциялар туындатуы мүмкін. Жабық бұрышты глаукоманың қауіп факторларына анамнездегі сульфаниламидтерге немесе пенициллинге аллергия жатады. • Препаратты қолдану допинг-бақылау кезінде оң нәтиже беруі мүмкін. Препаратты допинг ретінде қолдану денсаулыққа қауіп төндіреді. • Пайда/қауіп арақатынасын мұқият бағалағаннан кейін және клиникалық, зертханалық және биохимиялық көрсеткіштерді тұрақты бақылау жағдайында ғана келесі жағдайларда қолдануға болады: клиникалық маңызды протеинурия (тәулігіне 1 г-нан астам); иммундық жауаптың бұзылыстары немесе коллагеноздар (мысалы, жүйелі қызыл жегі, склеродермия); қорғаныс механизмдерін бәсеңдететін дәрілік препараттармен (мысалы, кортикостероидтар, цитостатиктер, антиметаболиттер), сондай-ақ аллопуринолмен, прокаинамидпен, литиймен, оймақгүл гликозидтерімен немесе іш жүргізетін дәрілермен қатар емдеу; подагра; гиповолемия; ми қантамырларының атеросклерозы; коронарлық артериялардың атеросклерозы; айқын немесе жасырын қант диабеті; бауыр функциясының бұзылуы. • Келесі пациенттерде препаратты артериялық қысымды және зертханалық көрсеткіштерді күшейтілген бақылаумен, әсіресе емнің басында қолдану қажет: бүйрек функциясының бұзылуы бар пациенттер (қан сарысуындағы креатинин деңгейі 1,8 мг/дл-ге дейін немесе креатинин клиренсі 30–60 мл/мин), ауыр артериялық гипертензиясы бар пациенттер және 65 жастан асқан пациенттер. • Іркілісті жүрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде (бүйрек функциясының бұзылуымен немесе онсыз) артериялық гипертензияны емдеу үшін АӨФ тежегіштерін қолдану артериялық қысымның шамадан тыс төмендеуіне әкелуі мүмкін, сондықтан мұқият медициналық бақылау қажет. • Қант диабеті бар пациенттерде сақтықпен қолдану қажет (қандағы глюкоза деңгейін бақылау, қажет болған жағдайда калий препараттарын және диабетке қарсы емді түзету). • Монотерапиядан біріктірілген емге ауысқан кезде, әсіресе электролиттер және/немесе сұйықтық тапшылығы (мысалы, құсу, диарея немесе алдыңғы диуретиктермен ем) бар немесе ауыр артериялық гипертензиясы бар пациенттерде артериялық қысымның шамадан тыс төмендеуі мүмкін. Мұндай пациенттерді кемінде 6 сағат бақылау қажет. • Зертханалық көрсеткіштерді ем басталғанға дейін және емдеу барысында жүйелі түрде бақылау қажет. Әсіресе емнің басында және қауіп тобына жататын пациенттерде (бүйрек функциясының бұзылуы, коллагеноздар, иммунодепрессанттармен, цитостатиктермен, аллопуринолмен, прокаинамидпен, оймақгүл гликозидтерімен, глюкокортикостероидтармен, іш жүргізетін дәрілермен ем қабылдайтын және егде жастағы пациенттер) қан сарысуындағы электролиттерді, креатининді, қандағы глюкоза деңгейін және жалпы қан талдауының көрсеткіштерін мұқият бақылау қажет. • Емдеу кезінде дене температурасының жоғарылауы, лимфа түйіндерінің ұлғаюы немесе тамақтың инфекциялық аурулары сияқты симптомдар пайда болса, лейкоциттер санын шұғыл анықтау қажет. • Көлік құралдарын басқарғанда немесе жоғары зейін қоюды талап ететін жұмыстарды орындағанда, әсіресе емнің басында, дозаны арттырғанда, препаратты ауыстырғанда немесе алкогольмен бірге қолданғанда сақ болу қажет. Қолданар алдында медициналық қолдану жөніндегі нұсқаулықпен мұқият танысып шығыңыз. |
Дәрілік заттармен өзара әрекеттесуі
| •
Сакубитрил/валсартан – ангионевроздық ісіну қаупін арттырады, біріктіріп
қолдануға болмайды (осы препараттарды қабылдау арасындағы аралық кемінде 36
сағат болуы тиіс). • Қан сарысуындағы калий деңгейін жоғарылатуы мүмкін дәрілік препараттармен бір мезгілде қолданғанда сақтық таныту қажет. • Ас тұзы, анальгетиктер, қабынуға қарсы стероидты емес препараттар (ҚҚСП, оның ішінде ЦОГ-2 тежегіштері) – препараттың гипертензияға қарсы әсерін әлсіретеді. • Гипертензияға қарсы препараттар, нейролептиктер, имипрамин – препараттың гипертензияға қарсы әсерін күшейтеді. • Хирургиялық араласулар/анестезия – артериялық қысымның айқын төмендеуін күшейтуі мүмкін. • Салицилаттардың жоғары дозалары – салицилаттардың орталық жүйке жүйесіне уытты әсерін күшейтеді. • Литий – кардиоуыттылық және нейроуыттылық қаупін арттырады, қан сарысуындағы литий деңгейін жүйелі бақылау қажет. • Алкоголь, барбитураттар немесе есірткілік анальгетиктер – гипертензияға қарсы әсерді күшейтеді, алкоголь әсерін және ортостаздық гипотензия қаупін арттырады. • Оймақгүл гликозидтері – уыттану қаупін арттырады. • Ішуге арналған диабетке қарсы препараттар, инсулин – инсулинге сезімталдықты арттыруы мүмкін, қандағы глюкоза деңгейін жүйелі бақылау қажет. • Катехоламиндер (адреналин, норадреналин) – олардың әсерін әлсіретуі мүмкін. • Калийуретикалық диуретиктер (мысалы, фуросемид), глюкокортикоидтар, АКТГ, карбеноксолон, амфотерицин В, пенициллин G, салицилаттарды немесе іш жүргізетін дәрілерді шамадан тыс қолдану – калий және/немесе магний жоғалуын күшейтеді, жүйелі мониторинг қажет. • Холестирамин немесе колестипол – препараттың асқазан-ішек жолынан сіңуін төмендетеді. • Аллопуринол, цитостатиктер, иммунодепрессанттар, жүйелі кортикостероидтар, прокаинамид – лейкопения қаупін арттырады. • Цитостатиктер (циклофосфамид, фторурацил, метотрексат) – миелоуыттылықты күшейтеді. • Кураре тәрізді миорелаксанттар – миорелаксациялаушы әсерін күшейтеді және ұзартады, анестезиологқа препаратты қабылдау туралы хабарлау қажет. • Метилдопа – препаратқа антиденелер түзілуіне байланысты гемолиздің жекелеген жағдайлары байқалған. • Тетрациклин және магниймен өзара әрекеттесетін басқа препараттар – тетрациклиннің сіңуі төмендейді. • Антацидтер – препараттың биожетімділігін төмендетеді. • Калий препараттары, калий жинақтаушы диуретиктер (спиронолактон, амилорид, триамтерен) және қан сарысуындағы калий деңгейін жоғарылататын басқа препараттар (мысалы, гепарин) – гиперкалиемия қаупін арттырады, қан сарысуындағы калий деңгейін жүйелі бақылау қажет. • mTOR тежегіштері (мысалы, темсиролимус), ДПП-4 тежегіштері (вилдаглиптин) және бейтарап эндопептидаза (НЭП) тежегіштері (рацекадотрил) – ангионевроздық ісіну қаупін арттырады. • Ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесінің (РААЖ) қосарлы блокадасы (АӨФ тежегіштері, ангиотензин II рецепторларының блокаторлары немесе алискиренді бірге қолдану) артериялық гипотензия, гиперкалиемия және жедел бүйрек жеткіліксіздігін қоса алғанда, бүйрек функциясының бұзылу қаупін арттырады. • Алискирен – қант диабеті немесе бүйрек функциясының бұзылуы (креатинин клиренсі <60 мл/мин/1,73 м²) бар пациенттерде бірге қолдануға болмайды. • Подаграны емдеуге арналған препараттар (аллопуринол, несеп қышқылының шығарылуын күшейтетін препараттар, ксантиноксидаза тежегіштері) – аса жоғары сезімталдық реакцияларының даму жиілігін арттыруы мүмкін. Қолданар алдында медициналық қолдану жөніндегі нұсқаулықпен мұқият танысып шығыңыз. |
Бүйрек жеткіліксіздігі
| Бүйрек
функциясының ауыр бұзылуы (қан сарысуындағы креатинин деңгейі 1,8 мг/дл-ден
жоғары немесе креатинин клиренсі 30 мл/мин-ден төмен), диализдегі
пациенттерде, бүйрек артериясының стенозында (екіжақты немесе жалғыз бүйрегі
бар пациенттерде), бүйрек трансплантациясынан кейінгі пациенттерде және
анурия кезінде қолдануға болмайды. Препаратты қолданар алдында бүйрек функциясын бағалау қажет. Бүйрек функциясының орташа дәрежедегі бұзылуы (креатинин клиренсі 30–60 мл/мин) бар пациенттерде және егде жастағы пациенттерде (65 жастан асқан) дозаны ерекше сақтықпен, препараттың жекелеген компоненттерінің дозасын біртіндеп титрлеу арқылы таңдау қажет. |
Бауыр жеткіліксіздігі
| Бауыр
функциясының ауыр бұзылуы (бауыр прекомасы/комасы) немесе бауырдың бастапқы
аурулары кезінде қолдануға болмайды. АӨФ тежегіштерін қабылдау кезінде сарғаю немесе бауыр ферменттері деңгейінің айқын жоғарылауы байқалған пациенттер препаратты қабылдауды тоқтатып, тиісті медициналық көмек алуы тиіс. |
Жүктілік
Қарсы көрсетілген.
Емізу
Қарсы көрсетілген.
Жағымсыз әсерлері
| Өте
жиі: электрокардиограммадағы өзгерістер, жүрек ырғағының бұзылуы. Жиі: жоғарғы тыныс алу жолдарының инфекциялары, бронхит; гиперкалиемия, гиперурикемия, подагра ұстамалары; ұйқысыздық, бас ауыруы, бас айналу, ұйқышылдық; стенокардия, тахикардия, жүрек қағуы; вазодилатация; құрғақ жөтел; жүрек айнуы, құсу, диарея, диспепсия, іштің ауыруы; арқа ауыруы, миалгия; бүйрек функциясының бұзылуы; шаршағыштық, астения, кеуде қуысының ауыруы; зертханалық көрсеткіштердің өзгеруі (креатинин, мочевина, гемоглобин, лейкоциттер, тромбоциттер, электролиттер). Жиі емес: несеп шығару жолдарының инфекциялары, синусит; анемия, лейкопения, нейтропения; глюкозаға төзімділіктің бұзылуы; депрессия, сананың шатасуы, көңіл күйдің өзгеруі; естен тану, парестезия, дәм сезудің бұзылуы; көрудің бұзылуы, құлақтағы шу; миокард инфаркті, артериялық гипотензия; ентігу, ауыздың құрғауы, іш қату, тәбеттің төмендеуі; жедел холецистит; аллергиялық тері реакциялары (бөртпе, есекжем, қышыну), ангионевроздық ісіну; артралгия, бұлшықет құрысулары; протеинурия; эректильді дисфункция; шеткергі ісінулер, дене температурасының жоғарылауы. Сирек: гемолиздік анемия, тромбоцитопения; анафилактоидтық реакциялар; эозинофильді пневмония; панкреатит, гепатит; ауыр тері реакциялары (оның ішінде Стивенс–Джонсон синдромы, эксфолиативті дерматит); жоғарғы тыныс алу жолдарының ангионевроздық ісінуі. Өте сирек: агранулоцитоз, панцитопения; инсульт; бронх түйілуі, өкпенің ісінуі; ішек қабырғасының ангионевроздық ісінуі; холестаздық сарғаю, бауыр функциясының бұзылуы; жедел бүйрек жеткіліксіздігі; зертханалық көрсеткіштердің өзгеруі (қандағы глюкоза, холестерин, триглицеридтер, несеп қышқылы және бауыр ферменттері деңгейінің жоғарылауы). Жиілігі белгісіз: жедел миопия, жабық бұрышты глаукома; аритмия, ортостаздық гипотензия; пурпура; жүйелі қызыл жегі; тубулоинтерстициальді нефрит; серозит; антинуклеарлық антиденелер (ANA) титрінің және ЭТЖ жоғарылауы. |
Көрсеткіштері, қолдану тәсілі мен дозалары
| Препаратты
ас ішуге байланыссыз қабылдауға болады. Ұсынылатын доза – тәулігіне 1 рет таңертең 20 мг/12,5 мг дозадағы 1 таблетка. Ұсынылған тәуліктік дозадан асырмау керек. Таблетканы тұтастай жеткілікті мөлшердегі сумен жұтып қабылдау керек. Емдеу ұзақтығын емдеуші дәрігер анықтайды. Артериялық гипертензияны емдеуді әсер етуші заттардың әрқайсысының төмен дозаларынан бастап, оларды біртіндеп арттыру арқылы жүргізу керек. |
Балаларда қолданылуы
Қарсы көрсетілген.