C03AA03 Гидрохлоротиазид (Hydrochlorothiazide)

Қолдану көрсеткіштері

Артериялық гипертензия; әртүрлі генездегі ісіну синдромы; нефрогенді қантсыз диабет кезінде симптоматикалық полиурияны азайту; гиперкальциурия кезінде несеп-жыныс жолдарында кальций-фосфатты конкременттердің түзілуінің профилактикасы.

Клинические протоколы:

Қарсы көрсеткіштері

Гидрохлоротиазидке, басқа сульфаниламидтерге немесе қосымша заттарға аса жоғары сезімталдық; анурия; ауыр бүйрек жеткіліксіздігі, КК <30 мл/мин; ауыр бауыр жеткіліксіздігі; емге төзімді гипокалиемия немесе гиперкальциемия; рефрактерлі гипонатриемия, гипокалиемия, гиперкальциемия; симптоматикалық гиперурикемия, подагра; тұқым қуалайтын галактоза жақпаушылығы, лактаза жеткіліксіздігі немесе глюкоза-галактоза мальабсорбциясы; жүктіліктің бірінші триместрі; лактация кезеңі; 3 жасқа дейінгі балалар.

Қауіпсіздік шаралары

Су-электролиттік теңгерімді, натрийді, калийді, магнийді, кальцийді, глюкозаны, несеп қышқылын, липидтерді бақылау. Бүйрек және бауыр функциясы бұзылғанда, жүрек жеткіліксіздігінде, дигиталиспен емде, подаграда, қант диабетінде, церебральді және коронарлық артериялардың айқын атеросклерозында сақтық қажет. ОРДС, меланома емес тері және ерін обыры, фотосезімталдық, жедел миопия, екіншілік жабық бұрышты глаукома, хориоидальді жалқық қаупі бар.

Дәрілік заттармен өзара әрекеттесуі

Литий препараттарымен қолдану ұсынылмайды. Ерекше назар: torsade de pointes немесе QT ұзаруын туындататын препараттар; гипокалиемия туындататын препараттар; жүрек гликозидтері. Басқа гипотензиялық дәрілердің, этанолдың, барбитураттардың, нейролептиктердің, антидепрессанттардың, анксиолитиктердің, наркотикалық анальгетиктердің және жалпы анестезияға арналған дәрілердің әсерін күшейтеді. ҚҚСП диуретикалық және антигипертензиялық әсерін төмендетеді. Гипогликемиялық дәрілермен, метформинмен, бета-блокаторлармен, диазоксидпен, подаграға қарсы дәрілермен, амантадинмен, антихолинергиялық дәрілермен, цитостатиктермен, метилдопамен, карбамазепинмен, циклоспоринмен, пероральді антикоагулянттармен, йодты контрасттармен, кальций препараттарымен, колестирамин және колестиполмен өзара әрекеттесуі мүмкін.

Бүйрек жеткіліксіздігі

Бүйрек функциясы бұзылғанда азотемия туындатуы мүмкін; кумуляция болуы ықтимал. Креатинин клиренсін мерзімді бақылау қажет. Бүйрек функциясының бұзылуы үдегенде және/немесе олигурия/анурия дамығанда препаратты тоқтату керек. Ауыр бүйрек жеткіліксіздігі, КК <30 мл/мин, қарсы көрсетілген.

Бауыр жеткіліксіздігі

Бауыр функциясы бұзылғанда бауыр энцефалопатиясы дамуы мүмкін. Ауыр бауыр жеткіліксіздігі немесе бауыр энцефалопатиясы — қарсы көрсетілім. Жеңіл және орташа бауыр жеткіліксіздігінде сақтықпен қолдану керек. Энцефалопатия симптомдары пайда болса, диуретиктерді дереу тоқтату қажет.

Жүктілік

Бірінші триместрде қарсы көрсетілген. Екінші және үшінші триместрде тек аса қажет болған жағдайда, ана үшін пайдасы шарана/бала үшін ықтимал қауіптен жоғары болса ғана қолдануға болады. Жүктіліктің екінші жартысындағы гестоздарды емдеу үшін қолдануға болмайды.

Емізу

Емшек сүтіне өтеді. Бала емізу кезеңінде қолдануға болмайды. Қолдану өте қажет болса, бала емізуді тоқтату керек.

Жағымсыз әсерлері

Меланома емес тері және ерін обыры; лейкопения, агранулоцитоз, тромбоцитопения, гемолитикалық және апластикалық анемия; есекжем, пурпура, қызба, васкулит, Стивенс–Джонсон синдромы, анафилаксиялық реакциялар, ЖҚЖ өршуі; бас ауыруы, бас айналу, парестезия, ұйқышылдық, сананың шатасуы; көрудің бұлыңғырлануы, жедел миопия, жабық бұрышты глаукома, хориоидальді жалқық; брадикардия, ортостатикалық гипотензия; ОРДС, интерстициальді пневмония; іштің жоғарғы бөлігінің ауыруы, анорексия, диарея, іш қату, жүрек айну, құсу, панкреатит; сарғаю, холецистит; бөртпе, қышыну, фотосезімталдық; бұлшықет әлсіздігі; бүйрек функциясының бұзылуы, интерстициальді нефрит; потенцияның төмендеуі; гипонатриемия, гипокалиемия, гипомагниемия, гиперкальциемия, гиперурикемия, гипергликемия, холестерин/триглицеридтердің жоғарылауы; шаршау, шөлдеу.

Көрсеткіштері, қолдану тәсілі мен дозалары

Ішке, тамақтан кейін. Артериялық гипертензия: тәулігіне 25–100 мг бір қабылдауда; кейбір пациенттерге 12,5 мг жеткілікті; ең төмен тиімді доза, тәулігіне 100 мг-нан аспауы керек. Ісіну синдромы: бастапқы доза тәулігіне 1 рет немесе күнара 25–100 мг, демеуші доза 25–50 мг; ауыр жағдайларда бастапқы доза 200 мг дейін. Етеккір алдындағы ісіну: симптомдар пайда болғаннан етеккір басталғанға дейін тәулігіне 25 мг. Нефрогенді қантсыз диабет: тәулігіне 50–150 мг бірнеше қабылдауға бөліп.

Балаларда қолданылуы

Балаларға ұсынылатын тәуліктік доза дене салмағына 1–2 мг/кг немесе дене беткейіне 30–60 мг/м² бір рет. 3–12 жастағы балаларға — тәулігіне 37,5–100 мг. 12 жастан асқан балаларға бастапқы доза әдетте тәулігіне 25–100 мг, демеуші доза 25–50 мг. 3 жасқа дейінгі балаларға қарсы көрсетілген.