Калий хлориді (Potassium chloride)

Қолдану көрсеткіштері

Әртүрлі генезді гипокалиемияны, оның ішінде қант диабеті, ұзаққа созылған диарея, құсу, кейбір диуретиктерді (тиазидтік, тиазид тәрізді, ілмектік), глюкокортикостероидтарды, жүрек гликозидтерін және гипотензивтік препараттарды қолдану аясында туындаған гипокалиемияны емдеу және алдын алу. Дигиталиспен уыттануды емдеу және алдын алу. Электролиттік бұзылыстармен және абсолютті немесе салыстырмалы гипокалиемиямен байланысты әртүрлі генезді аритмиялар. Жедел кезеңдегі миокард инфарктісі бар пациенттерде аритмияның алдын алу.

Клинические протоколы:

Острый ишемический инсульт
Гипоксически-ишемическая энцефалопатия
Отравление наркотиками и психодислептиками (галлюциногенами)

Қарсы көрсеткіштері

әсер етуші затқа немесе қосымша заттардың кез келгеніне аса жоғары сезімталдық;
гиперкалиемия немесе гиперхлоремия; жедел және созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі, әсіресе олигурия, анурия немесе азотемия кезінде; толық атриовентрикулярлық немесе қарыншаларішілік блокада;
қарыншалардың фибрилляциясы; бүйрекүсті бездері жеткіліксіздігі, оның ішінде Аддисон ауруы; адреногениталиялық синдроммен байланысты гиперадренализм; калийді енгізуге жоғары сезімталдық жағдайлары, оның ішінде тұқым қуалайтын эпизодтық адинамия және туа біткен парамиотония; тіндердің ауқымды ыдырауы, оның ішінде ауыр күйіктер кезінде;
жедел дегидратация; жылу құрысулары; метаболизмдік бұзылыстар, оның ішінде ацидоз және гипонатриемиямен қатар жүретін гиповолемия; калий препараттарымен, калий тұздарымен және калий жинақтаушы диуретиктермен қатар жүргізілетін ем.

Қауіпсіздік шаралары

I–II дәрежелі атриовентрикулярлық блокада, жүрек жеткіліксіздігі, орақ тәрізді жасушалы анемия, калийдің шығарылуы бұзылған аурулар мен жағдайларда, оның ішінде созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінде, сондай-ақ бүйрекүсті бездері жеткіліксіздігінде сақтықпен қолдану керек.
Қан сарысуындағы калий концентрациясын жоғарылатуы мүмкін дәрілік препараттарды, оның ішінде жүрек гликозидтерін, альдостерон антагонистерін, ангиотензин-өзгертуші фермент тежегіштерін, такролимусты, циклоспоринді, ұзақ әсер ететін гепаринді, суксаметонийді және ықтимал нефроуытты дәрілік препараттарды, оның ішінде стероидты емес қабынуға қарсы препараттарды қабылдап жүрген пациенттерде сақтықпен қолдану керек.
Емдеу кезеңінде қан сарысуындағы калий концентрациясын тұрақты бақылау және қажет болған жағдайда дозаны уақтылы түзету қажет. Жүрек немесе бүйрек аурулары бар пациенттерде, сондай-ақ ацидоз болған кезде қышқыл-сілтілік жай-күйді, қан сарысуындағы электролиттерді, ЭКГ-ні және пациенттің клиникалық жай-күйін бақылау ұсынылады.
Гиперкалиемия тез дамуы және симптомсыз өтуі мүмкін және жүрекішілік өткізгіштіктің бұзылуына және өлімге әкелуі ықтимал. Гиперкалиемияның ерте белгілері бұлшықет әлсіздігі және парестезия болуы мүмкін.
Гипокалиемияны емдеу кезінде ауыр гиперкалиемияның даму қаупіне байланысты калий препараттарын калий жинақтаушы диуретиктермен және қан сарысуындағы калий концентрациясын жоғарылататын басқа да дәрілік препараттармен бір мезгілде қолданудан аулақ болу керек.
Жүрек өткізгіштігінің бұзылыстары бар пациенттерде калий препараттарын қолдану ерекше сақтықты қажет етеді, өйткені блокада дәрежесінің күшеюі мүмкін.
Емдеудің бастапқы кезеңінде глюкоза ерітінділерін бір мезгілде енгізуден аулақ болу керек, өйткені бұл қан сарысуындағы калий концентрациясының одан әрі төмендеуіне ықпал етуі мүмкін.
Парентеральді қолданған кезде калий хлоридін тек көктамыр ішіне енгізу керек. Ерітіндінің тамыр сыртына түсуіне жол бермеу керек, өйткені препараттың қоршаған тіндерге түсуі олардың зақымдануына және некрозына әкелуі мүмкін. Препаратты диаметрі кіші веналар арқылы енгізу енгізу орнында ауырсынумен қатар жүруі мүмкін.
Ерітіндіні қолданған кезде тиісті дәрілік түрге белгіленген сұйылтуға, асептикаға және қолдану жағдайларына қойылатын талаптарды сақтау қажет.

Дәрілік заттармен өзара әрекеттесуі

Калий жинақтаушы диуретиктер (оның ішінде триамтерен, спиронолактон, амилорид), АӨФ тежегіштері, ангиотензин II рецепторларының антагонистері, алискирен, циклоспорин, такролимус, β-адреноблокаторлар, гепарин және стероидты емес қабынуға қарсы препараттар, әсіресе бүйрек функциясы бұзылған немесе калийдің шығарылуы төмендеген басқа да жағдайлары бар пациенттерде гиперкалиемияның даму қаупін арттырады.
Калий препараттарын инсулинмен және натрий гидрокарбонатымен бір мезгілде қолдану қан сарысуындағы калий концентрациясының төмендеуіне әкеледі.
Калий препараттары деполяризациялаушы миорелаксанттардан, оның ішінде суксаметонийден туындаған жүйке-бұлшықет блокадасын күшейтуі мүмкін.
Кортикостероидтар калийдің бүйрек арқылы шығарылуын арттырып, оның қан сарысуындағы концентрациясын төмендетуі мүмкін.
Калий препараттарын жүрек гликозидтерімен бір мезгілде қолданғанда жүрек өткізгіштігі бұзылған пациенттерге мұқият мониторинг жүргізу қажет.
Калийді декстроза мен инсулин қосылған поляризациялаушы қоспа құрамында қолданғанда қан сарысуындағы калий концентрациясының төмендеуі мүмкін.
Қанды, әсіресе ұзақ уақыт сақталған донорлық қанды жаппай құю кезінде калийдің қосымша түсуіне байланысты гиперкалиемияның даму қаупі жоғарылайды.
Фармацевтикалық үйлесімсіздік. Калий хлориді құрамында амикацин сульфаты, амфотерицин B, натрий амоксициллині, бензилпенициллин, диазепам, добутамин гидрохлориді, эрготамин тартраты, цисплатинмен және маннитолмен біріктірілген этопозид, метилпреднизолон натрий сукцинаты, натрий фенитоині, прометазин гидрохлориді, натрий нитропруссиді, стрептомицин сульфаты, маннитол, соя майы мен лецитин қамтитын стерильді май эмульсиясы бар ерітінділермен сұйылтқан кезде фармацевтикалық тұрғыдан үйлеспейді. Бұл тізім толық емес.
Маңызды! Мұнда дәрілік өзара әрекеттесулерге қысқаша шолу берілген. Толық ақпарат алу үшін дәрілік препараттың медициналық қолдану жөніндегі нұсқаулығына жүгіну қажет.

Бүйрек жеткіліксіздігі

Бүйрек функциясы бұзылған кезде калий препараттарын сақтықпен қолдану керек, өйткені калийдің бүйрек арқылы шығарылуы төмендеп, гиперкалиемияның даму қаупі жоғарылауы мүмкін.
Ауыр бүйрек жеткіліксіздігінде, әсіресе олигурия немесе анурия кезінде, калий препараттарын қолдануға болмайды.
Бүйрек функциясы бұзылған пациенттерде калий препараттарын қолданған кезде қан сарысуындағы калий концентрациясын, электролиттерді және қышқыл-сілтілік жай-күйді тұрақты бақылау, сондай-ақ қажет болған жағдайда дозаны түзету қажет.

Бауыр жеткіліксіздігі

Бауыр жеткіліксіздігі бар пациенттерде калий хлоридінің дозасын түзету бойынша арнайы ұсынымдар белгіленбеген.
Бауыр жеткіліксіздігі бар пациенттерде препаратты пациенттің жалпы клиникалық жай-күйін және электролиттік теңгерімнің бұзылу қаупін ескере отырып қолдану керек.

Жүктілік

Егер ана үшін күтілетін пайда ұрыққа төнетін ықтимал қауіптен жоғары болса, препаратты қолдануға болады.

Емізу

Калий емшек сүтіне бөлініп шығады. Препаратты бала емізу кезеңінде қолдану қажет болған жағдайда сақтық танытып, бала емізуді тоқтату мәселесін қарастыру керек. Мүмкіндігінше калий препараттарын пероральді түрде қолданған дұрыс.

Жағымсыз әсерлері

Жүрек айнуы, құсу, диарея, метеоризм, іштің ауыруы, асқазан-ішек жолы шырышты қабығының ойық жаралануы, асқазан-ішектен қан кету, ішектің тесілуі және бітелуі, парестезиялар, бұлшықет әлсіздігі, шаршағыштық, бұлшықет құрысулары, сананың шатасуы, аяқ-қолдардағы ауырлық сезімі, артериялық қысымның төмендеуі, брадикардия, аритмиялар, атриовентрикулярлық өткізгіштіктің толық AV-блокадаға дейін баяулауы, қарыншалар фибрилляциясы, жүректің тоқтауы, гиперкалиемия, гиперхлоремия, ацидоз, аллергиялық реакциялар, флебит және инъекция орнындағы ауырсыну.
Маңызды! Мұнда жағымсыз реакцияларға қысқаша шолу берілген. Толық ақпарат алу үшін дәрілік препараттың медициналық қолдану жөніндегі нұсқаулығына жүгіну қажет.

Көрсеткіштері, қолдану тәсілі мен дозалары

Препарат стационар жағдайында қолданылады.
Көктамыр ішіне ағынды немесе тамшылатып енгізеді. Көктамыр ішіне енгізу үшін калий хлоридін тиісті инфузиялық ерітіндіде алдын ала сұйылту қажет.
Дозаны калий тапшылығының дәрежесіне, қан плазмасындағы калийдің нақты концентрациясына және қышқыл-сілтілік жай-күй көрсеткіштеріне байланысты жекелей таңдау керек.1 ммоль калий (K⁺) 75 мг калий хлоридіне (KCl) сәйкес келеді.
Калийдің орташа, симптомсыз тапшылығын емдеу және демеуші ем кезінде қажетті калий мөлшерін мына формула бойынша есептеуге болады: қажетті K⁺ мөлшері (ммоль) = (дене салмағы [кг] × 0,2) × 2 × (қан плазмасындағы K⁺ нысаналы концентрациясы − қан плазмасындағы K⁺ нақты концентрациясы [ммоль/л])Қан плазмасындағы калийдің нысаналы концентрациясы — 4,5 ммоль/л.
Ауыр симптомдық гипокалиемия немесе калийдің едәуір жоғалуы кезінде ең жоғары тәуліктік доза — дене салмағының әр кг-на 2–3 ммоль калийге дейін.
Енгізудің ең жоғары жылдамдығы — ересектерде сағатына 20 ммоль калийге дейін (дене салмағының әр кг-на сағатына 0,3 ммоль калийге сәйкес келеді). Қан плазмасындағы калий концентрациясы 2 ммоль/л-ден төмен болған кезде инфузия жылдамдығын сағатына 40 ммоль калийге дейін арттыруға болады.
Изотониялық ерітінді дайындау үшін калий хлоридінің 40 мг/мл ерітіндісінің 50 мл (2,0 г калий хлориді) инъекцияға арналған сумен 500 мл-ге дейін сұйылтылады. Алынған ерітіндідегі калий хлоридінің концентрациясы 4 мг/мл болады және оны көктамыр ішіне тамшылатып енгізеді.
Көктамыр ішіне тамшылатып енгізу үшін сондай-ақ 500 мл 0,9% натрий хлориді ерітіндісінде немесе 5% декстроза ерітіндісінде 2,5 г калий хлоридіне дейін (калий хлоридінің 40 мг/мл ерітіндісінің 62,5 мл-ге дейін) есептеп дайындалған ерітіндіні қолдануға болады. Алынған ерітіндідегі калий хлоридінің концентрациясы 5 мг/мл құрайды.
Емдеу ұзақтығын пациенттің клиникалық жай-күйіне, калий тапшылығының дәрежесіне және зертханалық бақылау нәтижелеріне байланысты емдеуші дәрігер анықтайды.

Балаларда қолданылуы

Әсер етуші затқа немесе қосымша заттардың кез келгеніне аса жоғары сезімталдық; гиперкалиемия немесе гиперхлоремия; жедел және созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі, әсіресе олигурия, анурия немесе азотемия кезінде; толық атриовентрикулярлық немесе қарыншаларішілік блокада; қарыншалар фибрилляциясы; бүйрекүсті бездері жеткіліксіздігі, оның ішінде Аддисон ауруы; адреногениталиялық синдроммен байланысты гиперадренализм; тіндердің ауқымды ыдырауы, оның ішінде ауыр күйіктер кезінде; жедел дегидратация; жылу құрысулары; калийді енгізуге жоғары сезімталдық жағдайлары, оның ішінде тұқым қуалайтын эпизодтық адинамия және туа біткен парамиотония; метаболизмдік бұзылыстар, оның ішінде ацидоз және гипонатриемиямен қатар жүретін гиповолемия; асқазан-ішек жолының эрозиялық-ойық жаралы аурулары; калий тұздарымен және калий жинақтаушы диуретиктермен қатар жүргізілетін ем; 18 жасқа дейінгі балалар мен жасөспірімдер.

Бөлімді таңдау

B05XA01 Калий хлориді (Potassium chloride)